Hoe denken Nederlanders over het bezit en gebruik van vuurwapens door burgers voor recreatieve doeleinden? Verian onderzocht dit voor het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Mede met behulp van een kwalitatief vooronderzoek in samenwerking met Mare Research, brengt het onderzoek niet alleen in beeld of Nederlanders voor of tegen zijn, maar ook waar eventueel ruimte is voor uitzonderingen en welke voorwaarden men hierbij stelt.
De Vuurwapenwet stamt uit 1919. Ruim honderd jaar later zijn de samenleving, vuurwapens en het gebruik ervan behoorlijk veranderd. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid wilde daarom weten of de huidige wet- en regelgeving nog aansluit bij hoe de Nederlandse samenleving hiernaar kijkt.
Eerst kwalitatief verkennen, daarna kwantitatief meten
Omdat het onderwerp complex en voor veel mensen relatief onbekend is, startte het onderzoek met een kwalitatieve verkenning is samenwerking met Mare Research, onze vaste partner voor kwalitatief onderzoek. In drie focusgroepen is inzicht verkregen in kennis, houding, opvattingen en wensen van burgers ten aanzien van het bezit en gebruik van vuurwapens door burgers voor recreatieve doeleinden.
Deze voorstudie hielp om het onderwerp vanuit het perspectief van burgers goed in kaart te brengen en gaf input voor het kwantitatieve onderzoek. Zo bleek dat de kennis over de huidige wet- en regelgeving zeer beperkt was. Daarom zijn respondenten in het kwantitatieve onderzoek eerst op hoofdlijnen geïnformeerd over de huidige kaders, voordat zij hun mening gaven over het toestaan van vuurwapenbezit en de voorwaarden daarvoor.
Aan het kwantitatieve onderzoek namen 1.484 Nederlanders van 18 jaar en ouder deel via een online vragenlijst. De steekproef was representatief naar leeftijd, opleiding, geslacht, migratieachtergrond, regio en stedelijkheid.
Zeer weinig draagvlak voor (legaal) wapenbezit
De hoofdconclusie is duidelijk: 85% van de Nederlanders staat negatief tegenover het idee dat burgers thuis een vuurwapen mogen hebben. Een vergelijkbaar aandeel (84%) vindt ook niet dat de overheid dit via een vergunning zou moeten toestaan.
Daarnaast voelt 74% zich onveilig bij het idee dat mensen in de eigen omgeving mogelijk vuurwapens bezitten. Men is bang dat er sneller gegrepen wordt naar vuurwapens bij psychisch instabiele situaties of conflicten en dat het mogen bezitten van een vuurwapen de drempel tot het gebruik ervan verlaagd. Ook zijn er zorgen of de wapens thuis wel veilig en buiten bereik van kinderen opgeborgen kunnen worden.
Genuanceerder beeld bij specifieke toepassingen
Toch is het beeld genuanceerder wanneer wordt gevraagd naar specifieke toepassingen. Onder strenge voorwaarden vindt 44% vuurwapenbezit voor het noodzakelijk doden van wilde dieren acceptabel, tegenover 11% voor plezierjacht. Ondanks de minder negatieve houding, ziet meer dan helft liever dat de overheid wilde dieren doodt met vuurwapens in plaats van burgers.
Als het gaat om schietsport is ongeveer een derde positief en een vergelijkbare groep negatief. Een grote meerderheid vindt dat deze wapens bij de schietbaan bewaard moeten worden en niet thuis, en dat aanvalswapens of wapens die veel vuurkracht hebben niet toegestaan zouden moeten zijn voor sportdoeleinden.
Voor het legaal verzamelen van werkende moderne vuurwapens, is zeer weinig draagvlak. Hoewel iets minder uitgesproken, staat men ook negatief tegenover het toestaan van verzamelen van oude, nog werkende vuurwapens. Met onklaar gemaakte vuurwapens voor een verzameling heeft men veel minder vaak problemen.
Als het mag, dan onder strikte voorwaarden
Wanneer wordt gekeken naar de voorwaarden om een vergunning voor vuurwapenbezit te verlenen, verwachten Nederlanders strenge voorwaarden en stevig toezicht. Denk aan verplicht gescheiden opslag van wapens en munitie, controles op psychische geschiktheid en een uitgebreide sociale en persoonlijke achtergrondcheck. Hierbij vindt men het van belang dat niet alleen de aanvrager maar ook diens directe omgeving wordt meegenomen. Ook is er veel steun voor een minimumleeftijd van 25 jaar, en vindt de grote meerderheid dat vergunningverlening beperkt moet blijven tot één wapen en niet zou moeten gelden voor (semi-)automatische wapens.
Met deze strikte voorwaarden komt ook een andere voorwaarde om de hoek kijken, namelijk de handhaafbaarheid van regelgeving. 85% van de Nederlanders is van mening dat de overheid geen nieuwe wapenvergunningen zou mogen uitgeven als er onvoldoende personeel beschikbaar is om toezicht te houden op de naleving van de regels.
Input voor beleidsdiscussie
De uitkomsten laten zien dat het maatschappelijk oordeel over vuurwapenbezit voor recreatieve doeleinden niet simpelweg voor of tegen is. De houding verschilt naar doel en toepassing, en ook de voorwaarden waaronder bezit zou kunnen plaatsvinden spelen een belangrijke rol.
Door in het brede kwantitatieve onderzoek gebruik te maken van kwalitatieve inzichten ontstaat een onderbouwd en genuanceerd inzicht in hoe burgers naar dit thema kijken. Daarmee biedt het onderzoek concrete input voor de verdere beleidsdiscussie over de toekomst van de wet- en regelgeving rond legaal vuurwapenbezit.
Houd je je bezig met beleidsontwikkeling waarbij je diepgaand inzicht wil krijgen in hoe burgers naar het onderwerp kijken? Neem contact op met Ahmed Ait Moha, via ahmed.aitmoha@veriangroup.com.
.svg)
Back
