De afgelopen periode zijn er kritische opmerkingen gemaakt over de zetelpeiling van EenVandaag en Verian. Deze richtten zich met name op de omvang van de steekproef en over de mate waarin van maand tot maand verschuivingen in zetelaantallen zichtbaar zijn. Wij vinden het belangrijk om helder toe te lichten hoe onze peiling tot stand komt en op welke statistische uitgangspunten deze is gebaseerd.
Onze aanpak sluit aan bij gangbare principes binnen survey-onderzoek en wordt op basis van jarenlange ervaring continu aangescherpt. De gekozen steekproefomvang is in lijn met wat internationaal gebruikelijk is voor opiniepeilingen.
Wat betreft de geobserveerde zetelverschuivingen: wij meten stemintentie op individueel niveau, inclusief onzekerheid en twijfel, en vertalen deze via een transparante rekenmethodiek naar zetels. De verschuivingen op relatief korte termijn die in de peilingen zichtbaar zijn, zijn in een politiek dynamische context niet ongewoon en geven wel degelijk inzicht in daadwerkelijke verschuivingen.
Onderstaand lichten wij onze methodologische aanpak nader toe.
Grootte en kwaliteit steekproef
Voor de maandelijkse zetelpeilingen hanteren wij een steekproefgrootte van n=1.000. Het bijbehorende betrouwbaarheidsniveau is 97%. Dat betekent dat de werkelijke populatiewaarde met hoge waarschijnlijkheid binnen de berekende foutmarge ligt. Tot aan een steekproefgrootte van n=1.000 neemt de foutmarge substantieel af. Verdere vergroting levert relatief beperkte extra nauwkeurigheid op.
Om betrouwbare uitspraken te kunnen doen, is naast de steekproefgrootte de kwaliteit van de samenstelling van de steekproef cruciaal. Ofwel: vormt de steekproef een goede afspiegeling van Nederlandse stemgerechtigden? Verian gebruikt daarvoor NIPObase, een kwalitatief hoogwaardig panel met 100.000 respondenten zonder zelfaanmelding. Daarmee wordt het risico op vertekening door selectieve instroom en oververtegenwoordiging van specifieke groepen (panelbias) beperkt. Ook zijn bepaalde groepen die in andere panels vaak ondervertegenwoordigd zijn, zoals mensen met een (digitale) beperking, praktisch geschoolden en mensen met een migratieachtergrond, goed in NIPObase vertegenwoordigd.
Voor iedere peiling trekken we een nieuwe steekproef van stemgerechtigde Nederlanders uit het panel, die een uitnodiging ontvangen voor deelname. Deze bruto steekproef is gebaseerd op de achtergrondkenmerken gender, leeftijd, opleidingsniveau, provincie, mate van stedelijkheid en gezinsgrootte. Na afronding van het veldwerk wordt herwogen op deze achtergrondkenmerken, zodat de steekproef overeenkomt met de werkelijke verdeling van deze kenmerken onder stemgerechtigde Nederlanders. De steekproef wordt niet samengesteld op basis van eerder stemgedrag, maar eerder stemgedrag wordt wel meegenomen in de weging achteraf.
Rekening houden met twijfel
De Nederlandse kiezer is veranderlijk als het gaat om (voornemens in) stemgedrag. Daarom houden we in onze methodiek op drie manieren rekening met twijfel en onzekerheid.
- Kiezers die nog niet zeker zijn op welke partij zij zouden stemmen als er nu verkiezingen zouden zijn, vragen we voor elke partij die zij overwegen aan te geven hoe groot de kans is dat ze daarop zouden stemmen. Op basis daarvan verdelen we hun stem over die partijen. Hoe groter de zelf ingeschatte kans van een stem op een bepaalde partij, hoe zwaarder die kiezer meetelt in het stemtotaal van die partij.
- Bij kiezers die al wél weten op welke partij zij zouden stemmen, vragen we hoe zeker zij zijn van hun stem. Ook zij zouden immers nog van gedachten kunnen veranderen voordat ze daadwerkelijk in het stemhokje staan. Kiezers die aangeven heel zeker te zijn, wegen we zwaarder mee in de zetelberekening dan kiezers die minder zeker zijn.
- Tenslotte nemen we de stemintentie mee, ofwel de kans of iemand ook werkelijk naar de stembus gaat als er verkiezingen zijn. Mensen die aangeven ‘waarschijnlijk’ of ‘misschien’ te gaan stemmen wegen op een andere manier mee in de stemberekening dan mensen die aangeven zeker te gaan stemmen.
Deze aanpak voorkomt dat twijfel of onzekerheid volledig buiten beschouwing blijft en draagt bij aan een zo realistisch mogelijke benadering van verkiezingsuitkomsten.
Inzicht in zetels én trends
Een peiling is nooit 100% gelijk aan een daadwerkelijke verkiezingsuitslag. Door een methodologisch vakkundige peiling uit te voeren, geven we een zo werkelijkheidsgetrouw mogelijk inzicht in de zetelverdeling op een bepaald moment onder kiesgerechtigde Nederlanders. We communiceren daarbij helder en transparant over de onzekerheidsmarges die inherent zijn aan steekproefonderzoek.
Naast een betrouwbare benadering van het aantal zetels dat partijen virtueel op een bepaald moment hebben, geven de peilingen inzicht in trends, sentimenten en verschuivingen. Ze laten zien waar de beweging zit en welke thema’s mensen raken.
Wij evalueren onze gekozen methodologische aanpak regelmatig, en zijn transparant over gemaakte keuzes om zo betrouwbaar mogelijke uitspraken te kunnen doen over stemgedrag van Nederlanders.
Bij vragen zijn wij altijd bereid die te beantwoorden. Neem hiervoor contact op met Bart Koenen via bart.koenen@veriangroup.com
.svg)
Back
